معرفی دوره

در این جلسه چشم‌انداز یک سیستم AI Workspace را بررسی می‌کنیم که یادداشت‌ها را به ابزار تصمیم‌گیری و تحلیل هوشمند تبدیل می‌کند. هدف این است که نشان دهیم چگونه هوش مصنوعی می‌تواند بهره‌وری فرد و سازمان را در فکر کردن، تصمیم‌گیری و تولید دانش افزایش دهد.

بررسی نقش هوش مصنوعی در اپلیکیشن‌ها و تفاوت بین AI دکمه‌ای (تعامل مستقیم کاربر) و AI سیستمی (تصمیم‌گیری در سطح معماری)

این بخش مسیر مجاز ارتباط بین لایه‌های مختلف سیستم را نمایش می‌دهد. هر لایه فقط می‌تواند به لایه‌های داخلی‌تر وابسته باشد و این ساختار به‌صورت کامل در ادامه پروژه پیاده‌سازی خواهد شد.

در این بخش یک هسته هوش مصنوعی سبک و قابل توسعه طراحی می‌کنیم که مستقل از مدل‌های AI عمل می‌کند. هدف، ساخت یک معماری واقعی برای مدیریت Providerها، Context، Memory و پردازش هوشمند درخواست‌ها در سطح حرفه‌ای است. این بخش آماده ورود به مرحله کدنویسی و پیاده‌سازی عملی می‌باشد.

در این بخش زیرساخت اصلی سیستم هوش مصنوعی شامل قراردادها، مدل‌های داده و اولین Provider ایجاد شد. این ساختار به صورت ماژولار طراحی شده و آماده توسعه Providerهای بیشتر و قابلیت‌های پیشرفته‌تر است.

در این جلسه Provider مربوط به LM Studio را بر پایه قرارداد IAIProvider پیاده‌سازی می‌کنیم و فرآیند کامل ارسال درخواست، دریافت پاسخ و ارتباط با مدل‌های محلی را بررسی خواهیم کرد. همچنین با استفاده از مدل‌های AIRequest، AIMessage و AIResponse یک لایه استاندارد برای تبادل داده بین Engine و Provider ایجاد می‌کنیم تا تمامی ارائه‌دهندگان هوش مصنوعی از ساختاری یکپارچه پیروی کنند.

در این جلسه نحوه نصب و راه‌اندازی OpenAI، LM Studio و Ollama را بررسی می‌کنیم و با مدل‌های ابری و محلی آشنا می‌شویم. همچنین معماری و نحوه عملکرد OpenAIProvider و LMStudioProvider را مقایسه کرده و نقش Interfaceها، مدل‌های داده و ارتباط با LLMها را در Tiny AI Engine تحلیل خواهیم کرد.

فرآیند دیباگ و رفع خطاها آغاز شد و در جلسه بعدی با تکمیل تست‌ها، به پایدارسازی Providerها ادامه خواهیم داد.

در این جلسه با استفاده از یک پروژه Console Test مستقل، خطاهای مربوط به API، Endpoint، JSON Payload، HttpClient و ارتباط با سرویس‌های هوش مصنوعی را شناسایی، تحلیل و به‌طور کامل برطرف کردیم و ارتباط موفق با OpenAI، LM Studio و Ollama را برقرار نمودیم. همچنین با به‌کارگیری مفاهیم مهندسی نرم‌افزار مانند Component Testing، Debugging، Root Cause Analysis، Validation و Incremental Development، معماری Providerها را اعتبارسنجی کرده و آن‌ها را برای استفاده در AIEngine و مراحل بعدی توسعه آماده ساختیم.

در این بخش ساختار Context Building را پیاده‌سازی می‌کنیم و با استفاده از WeatherContributor اطلاعات آب‌وهوا را به Context هوش مصنوعی اضافه می‌کنیم. سپس Context تولید شده را به مدل Ollama ارسال کرده و نتیجه را تست و بررسی می کنیم.

در این جلسه نخستین Context Contributor پروژه با نام TimeContributor توسعه داده شد تا اطلاعات زمان و تاریخ جاری را به‌عنوان بخشی از Context در اختیار سیستم هوش مصنوعی قرار دهد. همچنبن زمینه لازم برای توسعه AIContextBuilder فراهم گردید.

در این جلسه کلاس AIContextBuilder را با استفاده از الگوی Fluent API (Method Chaining) پیاده‌سازی کردیم تا Contextهای مختلف به‌صورت زنجیره‌ای به درخواست کاربر اضافه شوند. همچنین TimeContributor را در فرآیند ساخت Context نهایی ادغام کرده و اطلاعات تاریخ و زمان جاری سیستم را قبل از ارسال درخواست به Providerهای مختلف در اختیار مدل‌های هوش مصنوعی قرار دادیم.

در این جلسه، عملکرد AIContextBuilder با استفاده از تکنیک Method Chaining برای ادغام هوشمند داده‌های محیطی (مانند زمان و آب‌وهوا) با پرامپت کاربر و ایجاد خروجی نهایی جهت ارسال به مدل‌های هوش مصنوعی با موفقیت تست شد.

در این جلسه کلاس WeatherContributor را از حالت ایستا به یک Contributor پویا ارتقا دادیم و با استفاده از سرویس Open-Meteo اطلاعات واقعی آب‌وهوا را از طریق HTTP دریافت نمودیم. همچنین مفاهیم External API Integration، برنامه‌نویسی Asynchronous با async/await و پردازش داده‌های JSON را در قالب یک Context Contributor پیاده‌سازی کردیم.

در این جلسه کلاس AIEngine را به‌عنوان لایه هماهنگ‌کننده (Orchestrator) میان Contextها و Providerهای هوش مصنوعی توسعه دادیم و مسئولیت ارسال درخواست و دریافت پاسخ را از Program.cs به این کلاس منتقل نمودیم. همچنین با به‌کارگیری مفهوم Separation of Concerns ساختار پروژه را برای توسعه سایر قابلیت‌ها در مراحل بعدی آماده کردیم.

در این جلسه ساختار پایگاه داده AppPlatform را از دید معماری دامنه بررسی می‌کنیم، موجودیت‌های اصلی، جداول SQL Server، ارتباطات یک‌به‌چند و چند‌به‌چند را تحلیل کرده و نقش هر Entity در شکل‌گیری مدل داده را به‌صورت تصویری مرور می‌کنیم.

در این جلسه موجودیت‌های اصلی سامانه را بدون استفاده از Navigation Property پیاده‌سازی کرده، ساختار اولیه مدل داده را بر اساس تحلیل دامنه طراحی می‌کنیم و زیرساخت کنترل دسترسی مبتنی بر نقش (RBAC) را با موجودیت‌های User، Role، Permission و جداول واسط آن‌ها ایجاد می‌کنیم.

در این جلسه با استفاده از Navigation Property ارتباط بین Entityها را تکمیل کرده، روابط یک‌به‌چند و چند‌به‌چند را در مدل دامنه پیاده‌سازی می‌کنیم و نقش این ویژگی در EF Core، بارگذاری داده‌ها و نگاشت به جداول SQL Server را بررسی خواهیم کرد.

در این جلسه کلاس AppDbContext را به‌عنوان نقطه مرکزی مدیریت موجودیت‌ها و نگاشت آن‌ها به SQL Server ایجاد کرده و با پیاده‌سازی DependencyInjection، ثبت DbContext و اتصال پایگاه داده را مطابق اصول Clean Architecture در لایه Infrastructure انجام می‌دهیم.

در این جلسه اولین Migration پروژه را ایجاد کرده و پایگاه داده AppPlatformDB را با استفاده از EF Core در SQL Server تولید می‌کنیم. همچنین با استفاده از DBeaver نمودار (ER Diagram) پایگاه داده و ساختار اولیه جداول و روابط ایجادشده را مشاهده می‌کنیم.

در این مرحله ساختار پایگاه داده را از نظر موجودیت‌ها، روابط، کلیدها و استانداردهای نام‌گذاری بررسی و اعتبارسنجی می‌کنیم تا پیش از ادامه توسعه، از صحت طراحی اطمینان حاصل شود.

در این جلسه با مفهوم DTO (Data Transfer Object)، نقش آن در انتقال داده بین لایه‌ها و محل صحیح قرارگیری آن در ساختار پروژه آشنا می‌شویم. همچنین مفهوم FluentValidation، جایگاه آن در لایه Application و نحوه اعتبارسنجی درخواست‌ها (Request DTOها) را بررسی خواهیم کرد.

در این جلسه Request DTOهای مربوط به عملیات‌های Create، Update، Delete و Search برای موجودیت User در لایه Application طراحی شدند و Validatorهای مربوط به اعتبارسنجی درخواست‌ها با استفاده از FluentValidation پیاده‌سازی گردید تا ساختار و صحت داده‌های ورودی پیش از ورود به ‌‌Business Logic بررسی شود.

در این جلسه Request DTOهای مربوط به عملیات‌های Create، Update و Delete برای موجودیت Role در لایه Application طراحی شدند و Validatorهای عملیات‌های Create و Update با استفاده از FluentValidation پیاده‌سازی گردیدند.

در این جلسه ستون Name در جداول Role و Permission به Title تغییر نام داده شد و مجموعه‌ای از Roleها و Permissionهای اولیه سیستم با استفاده از اسکریپت DBeaver در پایگاه داده ثبت گردید تا زیرساخت RBAC برای تخصیص مجوزها به Roleها آماده شود.

در این جلسه Repository Interface و پیاده‌سازی مربوط به Role توسعه داده شد، دسترسی به داده‌ها از Business Logic تفکیک گردید و الگوی Repository برای ارتباط با Entity Framework Core و SQL Server آماده شد.

در این جلسه IRoleService و RoleService پیاده‌سازی شدند و منطق کاربردی مربوط به عملیات ایجاد، ویرایش، حذف و دریافت Role در لایه Application متمرکز شد و ارتباط با Repository از طریق این لایه مدیریت گردید.

در این جلسه RolesController توسعه داده شد و Endpointهای GetAllAsync و GetByIdAsync با موفقیت از طریق Postman آزمایش شدند. بدین ترتیب اولین مسیر کامل درخواست از Client تا SQL Server و بازگشت پاسخ از طریق API به‌صورت عملی تأیید گردید.

در این جلسه متدهای موجود در RolesController معرفی شدند و با استفاده از Postman به‌عنوان ابزار تست API، Endpointهای GetAllAsync، GetByIdAsync، CreateAsync، UpdateAsync و DeleteAsync به‌صورت عملی آزمایش و عملکرد صحیح آن‌ها تأیید گردید.

در این جلسه یکی از مشکلات رایج معماری Repository، یعنی تکرار متدهای مشترک در Repositoryهای مختلف، بررسی شد و ضرورت استفاده از یک راهکار عمومی برای رفع این چالش مطرح گردید.

در این جلسه Generic Repository پیاده‌سازی شد تا عملیات مشترک CRUD به‌صورت متمرکز و قابل استفاده مجدد در اختیار Repositoryهای پروژه قرار گیرد و زمینه برای استفاده از آن در موجودیت‌های مختلف فراهم شود.

در این جلسه سرویس مدیریت مجوزها (Permission Service) پیاده‌سازی شد و Role Repository نیز با ارث‌بری از Generic Repository بازآرایی شد تا از پیاده‌سازی مجدد عملیات مشترک جلوگیری شده و ساختار دسترسی به داده‌ها ساده‌تر و قابل استفاده مجدد شود.

در این جلسه زیرساخت اولیه بخش Role Permissions ایجاد شد؛ DTOها، اعتبارسنجی با FluentValidation و همچنین IRolePermissionRepository طراحی شدند تا بستر لازم برای مدیریت تخصیص مجوزها به نقش‌ها فراهم شود.

در این جلسه قراردادهای IRolePermissionRepository و IRolePermissionService طراحی و پیاده‌سازی اولیه RolePermissionService انجام شد تا منطق مدیریت ارتباط نقش‌ها و مجوزها شکل بگیرد؛ تکمیل این بخش و توسعه قابلیت‌های آن در جلسات بعد ادامه خواهد یافت.

در این جلسه پیاده‌سازی RolePermissionService تکمیل شد و منطق تخصیص، حذف، به‌روزرسانی و بازیابی مجوزهای نقش‌ها با استفاده از Repositoryهای پروژه پیاده‌سازی گردید.

در این جلسه کنترلرهای Permission و RolePermission توسعه داده شدند تا عملیات مدیریت مجوزها و تخصیص آن‌ها به نقش‌ها از طریق API در دسترس قرار گرفته و برای آزمون با Postman آماده شوند.

در این جلسه Controllerهای Permission و RolePermission با Postman به‌صورت کامل آزمون شدند، یک ایراد عملکردی شناسایی و برطرف شد و هم‌زمان چند مورد نام‌گذاری و نگارش (Typo) نیز اصلاح گردید.

در این بخش، DTOهای مربوط به کاربر را در قالب پوشه‌های Requests و Responses سازمان‌دهی می‌کنیم تا ساختار پروژه استانداردتر، خواناتر و آماده توسعه‌های آینده باشد.

در این جلسه، موجودیت User را با افزودن ویژگی‌های جدید توسعه می‌دهیم و سپس با متدهای Up و Down در Migrationهای Entity Framework Core و نقش آن‌ها در اعمال و بازگردانی تغییرات پایگاه داده آشنا می‌شویم.

در این جلسه، لایه دسترسی به داده با پیاده‌سازی UserRepository و لایه سرویس با تعریف IUserService ایجاد می‌شود تا منطق کاربردی از جزئیات ذخیره‌سازی داده جدا شده و معماری پروژه منسجم‌تر شود.

در این جلسه سرویس کاربران (UserService) بر پایه Generic Repository پیاده‌سازی شد و عملیات مدیریت کاربران شامل دریافت، ایجاد، ویرایش و حذف همراه با اعتبارسنجی یکتایی نام کاربری و ایمیل تکمیل گردید.

در این جلسه کنترلر کاربران (UsersController) بر پایه سرویس کاربران پیاده‌سازی شد و تمامی Endpointهای مدیریت کاربران شامل دریافت، ایجاد، ویرایش و حذف کاربران برای استفاده و آزمون در API تکمیل گردید.

در این جلسه تمامی Endpointهای کنترلر کاربران با استفاده از Postman مورد آزمایش قرار می‌گیرند و صحت عملکرد عملیات ایجاد، دریافت، ویرایش و حذف کاربران در لایه API بررسی می‌شود.

در این جلسه DTOهای مربوط به مدیریت نقش‌های کاربران طراحی و پیاده‌سازی شدند و با استفاده از کلاس انتزاعی ، منطق اعتبارسنجی مشترک برای مجموعه شناسه‌ها به‌صورت قابل استفاده مجدد و یکپارچه پیاده‌سازی شد.

در این جلسه رابط IUserRoleRepository و پیاده‌سازی آن توسعه داده شد و عملیات اختصاصی مدیریت ارتباط کاربران و نقش‌ها بر پایه الگوی Repository و با بهره‌گیری از Generic Repository پیاده‌سازی گردید.

در این جلسه سرویس‌های UserService و UserRoleService بر پایه الگوی Service و Repository توسعه داده شدند و منطق کاربردی(Business logic) مربوط به مدیریت کاربران و تخصیص نقش‌ها به کاربران در لایه Application پیاده‌سازی گردید.

در این جلسه کنترلر UserRolesController توسعه داده شد و Endpointهای لازم برای تخصیص، به‌روزرسانی و حذف نقش‌های کاربران با تکیه بر لایه Service و معماری چندلایه پیاده‌سازی و در دسترس قرار گرفتند.

در این جلسه تمامی Endpointهای UserRolesController با استفاده از Postman مورد آزمون قرار گرفتند، سناریوهای مختلف بررسی شدند و اشکالات شناسایی‌شده در اعتبارسنجی برطرف گردید.

در این جلسه مفاهیم پایه امنیت در نرم‌افزار، اهمیت آن، تفاوت احراز هویت (Authentication) و مجوزدهی (Authorization) و همچنین ساختار و نحوه عملکرد JWT به‌صورت تئوری تشریح شدند تا دانشجویان پیش‌نیاز لازم برای پیاده‌سازی امنیت در AppPlatform را کسب کنند.

در این جلسه IPasswordService و PasswordService توسعه داده شدند، UserService و Dependency Injection به‌روزرسانی شدند و عملکرد سرویس با Postman تست شد؛ سپس با استفاده از DBeaver بررسی شد که رمز عبور به‌صورت Hash شده در پایگاه داده ذخیره می‌شود.

در این جلسه تنظیمات JWT در appsettings.json تعریف و کلاس JwtOptions برای نگهداری strongly-typed تنظیمات JWT توسعه داده شد و این Configuration از طریق Dependency Injection در اختیار سرویس‌های مرتبط قرار گرفت.

در این جلسه IJwtTokenService و JwtTokenService توسعه داده شدند و منطق تولید JWT Token، تنظیم Claims، امضای دیجیتال Token و تعیین زمان انقضای آن پیاده‌سازی گردید.

AuthenticationController به همراه IAuthenticationService و AuthenticationService برای پیاده‌سازی و ارائه API احراز هویت کاربران در AppPlatform توسعه داده شدند.

AddAuthentication اضافه شد، فرآیند Login تست و احراز هویت با JWT پیاده‌سازی شد و در ادامه Policy-Based Authorization برای کنترل دسترسی‌ها اضافه گردید.

فرآیند احراز هویت و مجوزدهی در AppPlatform به‌صورت کامل تست شد و عملکرد صحیح JWT Authentication و Policy-Based Authorization تأیید گردید.

ساختار و هویت بصری رابط کاربری AppPlatform بر اساس طراحی Mobile-First، سبک Celestial/Nebula و اجزای اصلی Application Shell معرفی شد و نقش Tailwind CSS در پیاده‌سازی Design System و طراحی Responsive توضیح داده شد.

صفحه آزمایشی Tailwind CSS در AppPlatform.UI روی شبیه‌سازهای Android و iOS اجرا شد و عملکرد صحیح استایل‌های Tailwind در هر دو پلتفرم بررسی و تأیید گردید.

ساختار رابط کاربری به Feature-Based Component Grouping تغییر یافت و MainLayout و NavMenu با استفاده از Tailwind CSS و رویکرد Mobile-First به‌روزرسانی شدند.

MainLayout و NavMenu در محیط Android بررسی شدند سپس ظاهر UI بهبود یافت و نحوه افزودن فونت‌ها در Tailwind CSS آموزش داده شد.

بررسی ساختار و طراحی Home.razor با استفاده از Tailwind CSS و تشریح بخش‌های مختلف رابط کاربری صفحه اصلی.

پیاده‌سازی NotesPage و متدهای ایجاد، ویرایش و حذف یادداشت با رویکرد Offline-First و ذخیره‌سازی محلی.

استفاده از متدهای توسعه‌یافته در جلسه قبل، تست NotesPage روی Android و تشریح یک ایده برای پیاده‌سازی.

استفاده از NavigationManager برای هدایت به صفحه Notes و بهره‌گیری از Context زمان و آب‌وهوا برای تولید پیام خوش‌آمدگویی هوشمند در Home.

ایجاد NotePriority و SmartNoteViewModel برای مدیریت اولویت یادداشت‌ها و بررسی Data Flow برای شناسایی و رفع مشکل نمایش صفحه سفید هنگام بارگذاری.

متدهای CreateSmartNote و BuildSmartNotes برای تحلیل محتوای یادداشت و تعیین سطح اولویت آن توسعه داده شدند.

با استفاده از SmartNoteViewModel و تعیین Priority، یادداشت‌ها به‌صورت هوشمند و بر اساس میزان اهمیت و اولویت به کاربر نمایش داده می‌شوند.

ایجاد IEmbeddingProvider و پیاده‌سازی OllamaEmbeddingProvider برای تولید Embedding و آماده‌سازی زیرساخت (Retrieval-Augmented Generation)RAG.

در این مرحله IVectorStore و InMemoryVectorStore را توسعه می‌دهیم تا Embeddingهای Noteها را ذخیره کرده و مرتبط‌ترین Vectorها را با Cosine Similarity بازیابی کنیم.

توسعه متدهای مورد‌نیاز در AppPlatform.UI برای تولید Embedding و ارزیابی Semantic Search روی یادداشت‌ها.